Dziś IDAHO. Trochę nowości.

17 maja to od lat 90-tych XX w. na całym świecie dzień znany jako IDAHO – International Day against Homophobia, Międzynarodowy Dzień Walki z Homofobią (oraz, oczywiście, z bifobią i transfobią, choć skrót IDAHOBIT nie brzmi już tak dobrze…).

17 maja 1990 roku zakończyła się 43. sesja Światowego Zgromadzenia Zdrowia, naczelnego organu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), złożonej z ministrów zdrowia krajów członkowskich tej organizacji (w tym Polski). Podczas tej sesji Zgromadzenie przyjęło dziesiątą edycję ICD-10 – Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems). W wersji tej po raz pierwszy ICD-10 nie wymieniała homoseksualności, a we wstępie do niej stwierdzono „homosexuality in itself is no longer included as a category”.

O tle historycznym i szczegółach dotyczących tego wydarzenia pisaliśmy niedawno na naszych łamach, ponieważ bardzo rozpowszechnione są błędne przekonania, że „przegłosowano” „wykreślenie” homoseksualności „jako choroby” itp. Zachęcamy do lektury: „Głosowanie cz. 1” i „Głosowanie cz. 2„.

***

Jak co roku na 17 maja jedna z kluczowych europejskich organizacji LGBT ILGA-Europe publikuje swoją tęczową mapę z indeksem i raport na temat sytuacji osób LGBT we wszystkich 49 krajach Europy w odniesieniu do różnych wskaźników. Mierzy się aspekty równości i niedyskryminacji w kluczowych przepisach prawa, w tym w konstytucjach, prawo pracy, dostęp do dóbr i usług, ochronę tęczowych rodzin (w tym oczywiście małżeństwa/związki partnerskie), ochronę przed uprzedzeniami i przestępstwami z nienawiści, przepisy w zakresie korekty płci, wolność zgromadzeń, przepisy azylowe. Zachęcamy do uważnej analizy mapy i lektury raportu – można je znaleźć na stronie ILGA-Europe. Z kolei na facebookowym profilu organizacji zamieszczono tzw. karty krajów, w ich językach narodowych. Oto jak prezentuje się karta Polski – zajmujemy zaszczytne 29. miejsce wśród 49 krajów!

 

***

Nowością w tym roku będzie za to publikacja pionierskiego badania przeprowadzonego przez unijną instytucję – Agencję Praw Podstawowych (FRA). Badanie to oparte jest na ankietach przeprowadzanych we wszystkich krajach Unii – również my zachęcaliśmy do wzięcia w nim udziału – i na tym polega jego nowatorskość, wypełniło je bowiem 93 tysiące osób. Dało to ogromny materiał badawczy dotyczący dyskryminacji i nierównego traktowania. Wyniki zostaną opublikowane dziś na stronie FRA, zachęcamy szczególnie do zapoznania się ze skróconą ich wersją (w języku angielskim) (podstawowe informacje po polsku TUTAJ).

Niestety, wyniki nie są budujące – mniej więcej połowa wszystkich respondentek/respondentów stwierdziła, że w roku poprzedzającym badanie doświadczyła osobiście dyskryminacji lub nękania ze względu na orientację seksualną. Do osobistych doświadczeń z dyskryminacją lub nękaniem przyznało się najwięcej lesbijek (55%), młodych respondentów (w wieku od 18 do 24 lat) (57%) oraz osób o najniższych dochodach (52%). [podsumowanie raportu] Grupą w najgorszej sytuacji są osoby transpłciowe. Z badania wynika też, że mimo powszechnej świadomości, że Unia i poszczególne państwa walczą z nierównym traktowaniem i dyskryminacją, większość respondentów czuje, że nie są wystarczająco chronieni.

***

Na koniec ciekawostka – czy pamiętacie, że to właśnie w IDAHO, dwa lata temu, w Sejmie został złożony pierwszy projekt ustawy o umowie związku partnerskiego, przygotowany przez Grupę Inicjatywną i SLD? To już dwa lata – a może dopiero? Media obiegła niedawno informacja o nowym kształcie „projektu Dunina”, który zostanie poddany pod ocenę posłów z klubu PO. Tym razem jest to projekt ustawy o „umowie partnerskiej” (takiej nazwy jeszcze nie było…). Całość można przejrzeć na stronach „Wprost„, poniżej publikujemy początek i czekamy na zapowiedzianą przez prawników Akcji Miłość Nie Wyklucza analizę zaproponowanych rozwiązań.

Ustawa

z dnia ……….

o umowie partnerskiej

 

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art.1.1. Celem ustawy jest umożliwienie osobom zamierzającym pozostawać w stałym wspólnym pożyciu uregulowania ich sytuacji prawnej w zakresie stosunków osobistych i majątkowych w drodze umowy.

2. Ustawa niniejsza nie wyklucza możliwości regulowania wzajemnych relacji przez osoby pozostające w stałym pożyciu w inny sposób, jak i zaniechania takiej regulacji.

Art.2. Wymienione poniżej pojęcia mają następujące znaczenie:

1. wspólne pożycie – pozostawanie przez dwie osoby w związku opartym na więzi emocjonalnej i majątkowej;

2. umowa partnerska – umowa zawarta na podstawie niniejszej ustawy pomiędzy dwiema osobami pozostającymi w stałym wspólnym pożyciu i wpisana do właściwego rejestru;

3. partner – strona umowy partnerskiej

Art.3. Ilekroć przepis prawa używa określenia osoba bliska, osoba najbliższa lub określenia osoba pozostająca w faktycznym pożyciu lub we wspólnym gospodarstwie domowym rozumie się przez to również partnerów.

Art.4. W sprawach nie uregulowanych ustawą stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego.

 

Rozdział 2

Zawarcie umowy partnerskiej

Art.5. 1. Dwie osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych mogą zawrzeć umowę przez zgodne oświadczenia iż pozostają ze sobą w stałym wspólnym pożyciu.

2. Umowy partnerskiej nie mogą zawrzeć:

a) osoba pozostająca w związku małżeńskim;

b) osoba pozostająca stroną innej umowy partnerskiej;

c) krewni lub powinowaci w linii prostej;

d) rodzeństwo;

e) przysposabiający i przysposobiony.

Art.6.1. Umowa partnerska jest zawierana w formie aktu notarialnego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Do zawarcia umowy niezbędne jest osobiste i jednoczesne stawiennictwo obu stron. Umowa nie może być zawarta przez pełnomocnika.

3. Umowa zawarta z naruszeniem art. 6 i art. 7 ust. 1 jest nieważna. Ustalenia nieważności takiej umowy może domagać się każdy, kto ma w tym interes prawny.

Art.7.1. Osoby zawierające umowę partnerską powinny przedłożyć notariuszowi dokumenty niezbędne do ustalenia danych ujawnianych w rejestrze oraz zaświadczenie opisane w ust.3.

2. Jeżeli otrzymanie dokumentu, który osoba zawierająca umowę partnerską jest obowiązana złożyć napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może zwolnić tę osobę od obowiązku złożenia tego dokumentu.

3. Osobom zamierzającym zawrzeć umowę partnerską kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje zaświadczenie stwierdzające brak okoliczności wyłączających zawarcie tej umowy.

4. Zaświadczenie traci moc po upływie trzech miesięcy od dnia jego wydania.

 

Rozdział 3

Stosunki majątkowe

Art.8.1. W umowie partnerskiej strony postanawiają o współwłasności łącznej lub rozdzielności majątkowej.

2. Do majątku wspólnego partnerów stosuje się przepisy art.861 § 2 kodeksu cywilnego, art.863 pkt. 1 i 2 kodeksu cywilnego, art.864 kodeksu cywilnego, art.865 kodeksu cywilnego i art.875 § 1 kodeksu cywilnego.

Art.9. Do współwłasności łącznej partnerów nie należą:

1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności majątkowej,

2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,

4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego

z partnerów,

5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,

6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu partnerowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z partnerów,

8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z partnerów,

9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Art.10. 1. Jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu z partnerów, drugi jest uprawniony od momentu wspólnego zamieszkania do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przedmiotów urządzenia domowego.

2. Każdy z partnerów może bez zgody drugiego prowadzić sprawy nie przekraczające z zakresu zwykłego zarządu ich majątku wspólnego chyba że sprzeciwi się temu drugi z partnerów.

3. Partnerzy są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania obciążające ich majątek wspólny.

Art.11.1. Zaspokojenia z majątku wspólnego może żądać także wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jeden z partnerów.

2. Jeżeli jednak wierzytelność powstała przed powstaniem współwłasności majątkowej łącznej albo jeżeli dotyczy ona osobistego majątku jednego z partnerów, wierzyciel może żądać zaspokojenia tylko z osobistego majątku dłużnika oraz z wierzytelności dłużnika.

3. Sąd może ograniczyć lub wyłączyć możliwość zaspokojenia się z majątku wspólnego przez wierzyciela, którego dłużnikiem jest tylko jeden z partnerów, jeżeli ze względu na charakter wierzytelności albo stopień przyczynienia się partnera będącego dłużnikiem do powstania majątku wspólnego – zaspokojenie z majątku wspólnego byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Art.12.1. Umowa partnerskiej może zawierać uregulowania stosunków majątkowych stron odmienne od uregulowań zawartych w niniejszej ustawie.

2. W czasie trwania umowy partnerskiej strony mogą w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego zmienić zasady regulujące ich stosunki majątkowe, w tym wyłączyć współwłasność łączną.

3. Odmienne postanowienia dotyczące stosunków majątkowych zawarte w umowach, o których mowa w ust.1 i 3 są skuteczne wobec osoby trzeciej tylko wtedy, gdy były jej znane.

Art.13.1. W umowie partnerskiej partnerzy mogą postanowić, że będą uprawnieni do dziedziczenia po sobie i do zachowku na takich samych zasadach jak dziedziczą po sobie małżonkowie z mocy ustawy.

2. Postanowienie opisane w ust.1 nie może być zmienione w czasie obowiązywania umowy partnerskiej, nie wyklucza ono możliwości sporządzenia testamentu przez każdego z partnerów.

Art.14. Do podziału majątku wspólnego partnerów po ustaniu obowiązywania umowy partnerskiej lub po ustaniu współwłasności łącznej stosuje się przepisy o zniesieniu współwłasności.

Art.15.1. W umowie partnerskiej, partnerzy mogą postanowić, iż w razie gdyby jeden z partnerów w związku z ustaniem obowiązywania umowy partnerskiej znalazł się w niedostatku, może on domagać się od partnera świadczeń alimentacyjnych w wysokości odpowiadającej jego usprawiedliwionym potrzebom oraz możliwościom zarobkowym zobowiązanego.

2. Roszczenie opisane w ust.1 wygasa po upływie trzech lat od ustania obowiązywania umowy partnerskiej lub z chwilą zawarcia przez uprawnionego kolejnej umowy partnerskiej albo wstąpienia w związek małżeński.

 

Rozdział 4.

Ustanie obowiązywania umowy partnerskiej

Art.16. Umowa partnerska ustaje:

1) z chwilą zawarcia małżeństwa przez partnerów ze sobą,

2) z chwilą śmierci jednej z jej stron,

3) z chwilą złożenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez obie strony działające osobiście i jednocześnie zgodnego oświadczenia w formie aktu notarialnego o rozwiązaniu tej umowy lub oświadczenia jednej ze stron o wypowiedzeniu umowy.


Rozdział 5.

Rejestr umów partnerskich

Art.17.1. Notariusz niezwłocznie po sporządzeniu aktu notarialnego dokumentującego umowę partnerską wpisuje tę umowę do rejestru umów partnerskich, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

2. Rejestr umów partnerskich obejmuje w szczególności:

1) dzień, miesiąc i rok oraz miejsce zawarcia umowy;

2) imiona, nazwisko i siedzibę kancelarii notariusza, a jeżeli akt sporządził zastępca notariusza – także imiona i nazwisko zastępcy;

3) imiona, nazwiska i numery PESEL partnerów oraz imiona rodziców każdego z nich;

4) informację o ustanowieniu współwłasności łącznej, prawa do dziedziczenia oraz alimentów.

3. Z chwilą dokonania wpisu w rejestrze notariusz otrzymuje, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, zawiadomienie o zarejestrowaniu oraz możliwości uzyskania potwierdzenia zarejestrowania umowy ze wskazaniem numeru wynikającego z kolejności wpisu. W tym samym trybie notariusz uzyskuje zawiadomienie o niemożności zarejestrowania umowy.

4. Adnotację o zarejestrowaniu umieszcza się na umowie wskazując numer wynikający z kolejności wpisu a także dzień, miesiąc i rok dokonania wpisu.

5. Umowa nie może być zarejestrowana, jeżeli według treści rejestru choćby jeden z partnerów pozostaje stroną w innej umowie partnerskiej.

6. Umowa partnerska wywołuje skutki prawne z chwilą wpisu do rejestru.

Art.18.1. Krajowa Rada Notarialna utworzy system informatyczny do prowadzenia rejestru umów partnerskich oraz zapewnia notariuszom dostęp do tego systemu w celu dokonywania wpisów, dostęp do danych z rejestru oraz ochronę tych danych przed nieuprawnionym dostępem. Dostęp do rejestru zapewnia notariuszowi podpis elektroniczny, weryfikowany przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

2. Szczegółowe zasady funkcjonowania rejestru umów partnerskich określi Minister Sprawiedliwości w drodze rozporządzenia.

Art. 19.1. W przypadku ustania obowiązywania umowy partnerskiej notariusz, który sporządził akt notarialny dokumentujący wspólne oświadczenie partnerów o rozwiązaniu umowy partnerskiej lub oświadczenie o przyjęciu wypowiedzenia umowy partnerskiej niezwłocznie przesyła drugiemu z partnerów na aktualny adres zamieszkania odpis aktu notarialnego oraz czyni o tym wzmiankę na umowie i niezwłocznie wykreśla ją z rejestru informując o tym Krajową Radę Notarialną.

2. Wykreślenia umowy z rejestru może dokonać także Prezes Krajowej Rady Notarialnej lub osoba przez niego upoważniona.

3. W przypadku wydania przez sąd orzeczenia ustalającego istnienie lub nie istnienie umowy partnerskiej lub ustanie obowiązywania umowy partnerskiej, odpis prawomocnego orzeczenia przesyła się notariuszowi, który sporządził akt dokumentujący umowę oraz Krajowej Radzie Notarialnej.

 

Rozdział 6.

Zmiany w przepisach obowiązujących i wejście ustawy w życie.

[...]

 




Skomentuj

  

  

  

Obraz CAPTCHY

*

Możesz używać następujących tagów HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pamiętaj: zamieszczając komentarze akceptujesz regulamin

napisz do nas: listy@homiki.pl

Homiki.pl. Czasopismo zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa Praga pod nr 2372 więcej »
Nr ISSN: 1689-7595

Powered by WordPress & Atahualpa