Sytuacja społeczna osób LGBT

Jakiś już czas temu organizacje – Kampania Przeciw Homofobii, Fundacja Trans-Fuzja i Stowarzyszenie Lambda Warszawa – oddały do naszych rąk publikację Sytuacja społeczna osób LGBT. Raport za lata 2010 i 2011. Zawiera ona wyniki badania przeprowadzonego w 2011 i 2012 r. na grupie ok. 11 tysięcy respondentów LGB. Badanie to jest o tyle niezwykłe, że stanowi kontynuację badania przeprowadzonego za lata 2005 i 2006 – wykorzystano dokładnie ten sam zestaw pytań. Pozwoliło to nie tylko nakreślić obraz obecnej rzeczywistości, ale i pokazać pewne zmiany, które zaszły na przestrzeni ostatnich pięciu lat. Z kolei druga część publikacji to wyniki zupełnie pionierskiego badania społeczności osób transpłciowych.

 

Badanie porównawcze LGB

Publikację otwiera analiza wyników statystycznych. Pogrupowano je według badanych tematów i dotyczą między innymi przemocy, miejsca pracy, instytucji publicznych i kościołów, grup znajomych, rodziny, dobrostanu psychicznego i wyznawanych wartości. Przedstawiono również tzw. dane socjodemograficzne – dotyczące wykształcenia, miejsca zamieszkania, długości bycia w związku, posiadania dzieci itp. Część odpowiedzi zestawiono z analogicznymi wynikami podanymi w badaniu całości społeczeństwa Diagnoza społeczna 2011.

Warto zagłębić się w szczegółową lekturę wyników, w tym miejscu chcemy tylko zwrócić uwagę na to, że w porównaniu z 2006 r. część wskaźników uległo poprawie – szczególnie te dotyczące doświadczania przemocy. Niestety, znacznie pogorszyła się strefa tzw. dobrostanu: wręcz alarmujące są odpowiedzi na pytania o poczucie osamotnienia (co szczególnie niepokojące, osamotniona czuje się ponad połowa nastolatków LGB w porównaniu z 13% nastolatków z badania całego społeczeństwa…), myśli samobójcze (tutaj wyniki w odniesieniu do młodzieży są również dramatyczne), używki, stres i depresję. W podsumowaniu wyników wyraźnie podkreślono, że niezbędne jest podjęcie pilnych działań w celu poprawy tego stanu rzeczy – w szczególności udzielenia pomocy i wsparcia znajdującej się w dramatycznej sytuacji młodzieży.

Druga część publikacji składa się z kilku artykułów szerzej omawiających funkcjonowanie osób LGB w społeczeństwie. Znajdziemy tu analizy rynku mediów i Internetu, sytuacji politycznej, życia religijnego i związków wyznaniowych, sytuacji prawnej, systemu edukacji oraz polityki zdrowotnej. Szczególnie ciekawa wydaje się prezentacja zmian na scenie politycznej, jakie zaszły w ostatnich latach. Wydawać się mogą one radykalne – w końcu przejście od władzy koalicji PiS-LPR do koalicji PO-PSL to znacząca  poprawa klimatu dla osób LGBT, tymczasem Justyna Struzik zwraca uwagę na pozorność tej zmiany. Podkreśla przy tym, że co prawda homofobia zniknęła z głównego nurtu polityki, ale nie ukryła się daleko – jest nadal pod powierzchnią, i to również w ugrupowaniach z założenia nam przyjaznych.

Bardzo rzetelnie opracowany przez Przemka Szczepłockiego i Krzysztofa Śmiszka rozdział o sytuacji prawnej polecamy wszystkim, którym brakuje rozeznania, jak polskie prawo chroni osoby LGBT (a chroni!), a gdzie ochrony brakuje lub jest dziurawa. W rozdziale „Prawo” znajdziemy również krótkie przedstawienie gorącego ostatnio tematu związków partnerskich, ale i zestawienie orzecznictwa sądów w sprawach dotyczących naszej społeczności. Lektura obowiązkowa.

Przygnębiający, szczególnie w kontekście wyników statystycznych dotyczących dobrostanu młodzieży LGBT, jest przygotowany przez Mariannę Pogorzelską rozdział o edukacji. Autorka analizuje podstawę programową i podręczniki do życia w rodzinie pod kątem przekazywania informacji o orientacjach seksualnych – i od razu widać, dlaczego ponad połowa nastolatków LGBT ma myśli samobójcze.

 

Litera T po raz pierwszy

Przełomowe znaczenie mają część trzecia i czwarta raportu. Jest to bowiem pierwsze w Polsce przedstawienie kompleksowego badania społeczności osób transpłciowych. Układ tej części publikacji jest taki sam jak dotyczącej osób LGB – najpierw przedstawiono analizę statystyczną wyników badania, a następnie zarysowano wybrane aspekty funkcjonowania osób transpłciowych w społeczeństwie.

Dla osób cis hetero i LGB, które będą zapewne głównymi odbiorcami tej publikacji, szczególnie cenny jest początek pierwszej części rozdziału „Analiza”. Zamieszczono w nim bowiem bardzo szczegółowy, a przy tym przystępny słowniczek pojęć. Przy maksimum dobrej woli wiele osób cispłciowych (nie-transpłciowych) ciągle ma problemy ze zrozumieniem złożoności zjawiska transpłciowości, dlatego rozsądnie postąpili autorzy i autorki opracowania, załączając wyjaśnienia takich pojęć jak „test realnego życia”,  „tranzycja” czy „histerektomia”, a także definicje wszystkich kategorii płci (chromosomalna, fenotypowa, fizyczna, gonadalna, hormonalna, metaboliczna, psychiczna i prawna).

Słabością części statystycznej – o którą jednak trudno robić wyrzuty – jest bardzo mała próba badawcza. Udało się bowiem zgromadzić zaledwie 112 ankiet. Przyczyn takiego stanu rzeczy można się łatwo domyślić – sama społeczność osób T jest niewielka, a znakomita jej większość albo ukrywa swoją transpłciowość, albo – już po tranzycji – nie chce o niej rozmawiać, traktując jako zamknięty etap w życiu. Dotarcie do respondentów i respondentek jest więc bardzo utrudnione. Mimo tak małej próby udało się jednak zgromadzić ciekawe wyniki na temat stosunku do własnej transpłciowości osób badanych, relacji z otoczeniem, procesu korekty płci i dyskryminacji.

Wyniki pokazują jednoznacznie dramatycznie trudną sytuację osób transpłciowych – narażenie na przemoc i dyskryminację oraz odrzucenie przez bliskich, a także uciążliwość i długotrwałość procesu prawnej korekty płci (który umożliwia normalne funkcjonowanie w społeczeństwie. Pewnym pocieszeniem jest profesjonalne nastawienie służby zdrowiah, w szczególności w procesie korekty płci, co radykalnie poprawia komfort psychiczny w tym kontekście.

Druga część raportu zawiera dwa artykuły na temat społecznego funkcjonowania osób transpłciowych. W jednym przedstawiono szczegółową analizę procesu korekty płci ze wszystkimi jego kluczowymi etapami – od diagnostyki przez terapię medyczną, test realnego życia po korektę prawną. Wiktor Dynarski prezentuje również wizję idealnego przebiegu procesu korekty płci, do którego jednak jeszcze Polsce daleko. Lalka Podobińska analizuje z kolei w swoim tekście sytuację osób transpłciowych na rynku pracy; szkicuje kontekst prawny, gdzie dyskryminacja jest zakazana, a jednocześnie niejasne przepisy dotyczące korygowania świadectw pracy i tym podobnych dokumentów radykalnie utrudniają normalne funkcjonowanie na rynku pracy osób po korekcie płci. W artykule przedstawione są również dobre praktyki z innych krajów, które można byłoby wprowadzić z powodzeniem w Polsce.

 

Rekomendacje

Cały raport kończy się zestawem rekomendacji, które w świetle jego wyników powinny zastosować instytucje państwowe, ale również organizacje i podmioty pozarządowe. Dotyczą one wszystkich obszarów funkcjonowania osób LGBT i powinny stać się lekturą obowiązkową szczególnie dla tych z nas, którzy mają możliwości decyzyjne w ministerstwach, urzędach, szkołach i systemie ochrony zdrowia, a także dla działaczy i działaczek organizacji zajmujących się równymi prawami i walką z dyskryminacją.

 

Raport dostępny jest w Internecie. Bardzo serdecznie zachęcamy do zapoznania się z nim i rozpowszechniania go wśród wszystkich potencjalnie zainteresowanych.

 

 

 

2 komentarzy do:Sytuacja społeczna osób LGBT

  • A co z literką Q? Bo tu zabrakło. Przypisuje się jej zazwyczaj tylko jedno objaśnienie: queer i traktuje jako ogół wszystkiego, co w nazewnictwie ją poprzedza, czyli LGBT. Ale właściwie nie zawsze ten skrót zawiera w sobie literę Q, który oznacza również questioning, czyli przesłuchanie(wsłuchiwanie się w) samego siebie, kroczenie drogą samopoznania, poszukiwanie własnej tożsamości seksualnej. W tej grupie osób, które kwestionują swoją seksualność również istnieje dosyć wysoki procent skłonności samobójczych, depresja, stres, lęk. Gdy chcemy budować jakąś społeczność, to nie pomijajmy nikogo.

  • Rzecznik_Narodu

    I po co robicie z igieł widły ?




Skomentuj

  

  

  

Obraz CAPTCHY

*

Możesz używać następujących tagów HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pamiętaj: zamieszczając komentarze akceptujesz regulamin

napisz do nas: listy@homiki.pl

Homiki.pl. Czasopismo zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa Praga pod nr 2372 więcej »
Nr ISSN: 1689-7595

Powered by WordPress & Atahualpa