Różowe okulary PRL-u

Komunikat Fundacji Kultura dla Tolerancji o ciekawej inicjatywie w duchu popularnego ostatnio odkrywania tęczowej historii:

 

W dniach 7 maja – 25 czerwca w Krakowie odbędzie się cykl spotkań seminaryjnych „Różowe okulary PRL-u. Queer Café”, podczas których spojrzymy na okres PRL-u przez pryzmat mniejszości seksualnych. Przed nami dwa miesiące cotygodniowych spotkań, w trakcie których słuchacze będą mogli dowiedzieć się jak w literaturze, sztuce i filmie zakodowane były doświadczenia ludzi LGBT w nieprzychylnej odmiennościom kulturze powojennej Polski.

„Różowe okulary PRL-u. Queer Café” to inicjatywa, która ma na celu zrekonstruowanie historii Polski Rzeczpospolitej Ludowej pod kątem spychanych na margines osób homoseksualnych, biseksualnych i transpłciowych. Przedsięwzięcie składa się z dziesięciu spotkań, w trakcie których eksperci oraz świadkowie tamtych czasów przedstawią opowieść o tych, którzy zostali w niej pominięci. Główną partnerką projektu jest* Fundacja Kultura dla Tolerancji*.

Spotkania będą odbywać się od 7 maja do 25 czerwca w Krakowie w siedzibie Fundacji No Local, klubie F.A.I.T., Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK oraz w Bunkrze Sztuki. Program obejmuje wykłady mówiące o sytuacji osób LGBT w okresie PRL oraz sztukach wizualnych, literaturze i filmach, które w sposób jawny lub ukryty poruszały tematykę nieheteronormatywnych tożsamości płciowych. Wśród zaproszonych gości znajdą się, między innymi, Błażej Warkocki, Paweł Leszkowicz, Agnieszka Weseli i pisarz Jerzy Nasierowski. Wydarzeniem towarzyszącym będzie historyczna wycieczka po Krakowie śladami ważnych postaci kobiecych, współorganizowana przez Fundację Przestrzeń Kobiet. Bieżące informacje na temat przedsięwzięcia oraz relacje ze spotkań można śledzić na blogu poświęconym projektowi pod adresem *http://pink-glasses.pl/*.

Projekt „Różowe okulary PRL-u. Queer Café” realizowany jest dzięki wsparciu Fundacji Humanity in Action Polska oraz Ambasady USA w Polsce.

 

———————————————

 

Szczegółowy program spotkań:

07.05.12 (18:00), No Local, ul. Sławkowska 14, Kraków*Wojciech Szymański. Widzialny, niewidzialny*Wykład na temat paradoksalnej widzialności niewidzialnego w PRL-u. O reprezentacji, która wyprzedza reprezentowanego. O obrazie bez obrazowanego, o tym, jak obraz umarł na AIDS, zanim obrazowany odbył stosunek.

14.05.12 (18:00), No Local, ul. Sławkowska 14, Kraków*Błażej Warkocki. Parametry ukrycia. Homoseksualiści i PRL*Czy w PRL istnieli homoseksualiści? Będziemy szukać odpowiedzi na to pytanie przyglądając się różnym dyskursom. Głównie literaturze, ale także filmowi (zwłaszcza „Seksmisji”) i medycznym definicjom „zboczeń seksualnych”. Będziemy również rekonstruować ślady homoseksualnego dyskursu emancypacyjnego z lat 80. i zastanawiać się nad przyczynami akcji „Hiacynt”.

19.05.12 (18:00), No Local, ul. Sławkowska 14, Kraków*Sebastian Jagielski. Mężczyźni pożądający mężczyzn w kinie PRL-u*Analiza utajonego pożądania homoerotycznego na przykładzie najważniejszych filmów K. Zanussiego („Barwy ochronne”, „Życie rodzinne”) i A. Wajdy („Lotna”, „Brzezina”, „Ziemia obiecana”).
Spotkanie towarzyszące wydarzeniu Queerowy Maj.

23.05.12 (18:00), No Local, ul. Sławkowska 14, Kraków*Monika Talarczyk-Gubała. Kino kobiet w PRL-u jako kino mniejszości*Wykład wprowadzi słuchaczy w problematykę edukacji i pracy zawodowej reżyserek w polskiej kulturze filmowej, zogniskowanej w Szkole Filmowej w Łodzi i państwowej kinematografii PRL-u.

29.05.12 (18:00), MOCAK, ul.Lipowa 4, Kraków*Paweł Leszkowicz. Nagi mężczyzna w kulturze PRL-u*Wykład jest poświęcony nowej książce Pawła Leszkowicz „Nagi mężczyzna. Akt męski w sztuce polskiej po 1945 roku”. Autor skupi się na przedstawieniu części książki dotyczącej obrazowania i regulowania męskiego ciała w sztuce i teatrze w czasach
PRL-u.

02.06.12 (15:00)*Przodkinie z PRLu. Wycieczka śladami kobiet po Krakowie, realizowana we współpracy z Fundacją Przestrzeń Kobiet.*W ramach wycieczki opowiemy o kobietach związanych z Krakowem w czasach PRL, żyjących tu, pracujących, wpływających na kształt rzeczywistości. Przyjrzymy się miejscom związanym z życiem m.in. prof. psychiatrii Marii Orwid, poetki Anny Świrszczyńskiej, malarki Teresy Rudowicz, tłumaczki Marii Leśniewskiej i innych wybitnych kobiet wciąż znanych zbyt mało.

04.06.12 (18:00), F.A.I.T., ul. Pijarska 5, Kraków*Artur Zaborski. Gej jako dewiant w późnym PRL-u*Na podstawie analizy komedii Jerzego Gruzy i Stanisława Barei oraz dramatów, takich jak „Ojciec” Jerzego Hoffmana, „Zaklęte rewiry” Janusza Majewskiego czy „Wśród nocnej ciszy” Tadeusza Chmielewskiego, Zaborski ujawni strategie, jakimi posłużyli się filmowi twórcy wprowadzając postać geja na polski ekran.

11.06.12. (18:00), No Local, ul. Sławkowska 14, Kraków *PRL-owskie historie miłości między innymi.* Na spotkaniu studenci i studentki podsumują badania prowadzone w ramach obozu badawczego przy Instytucie Socjologii UJ. Koordynatorki badań: *Justyna Struzik i Ewelina Ciaputa*

18.06.12 (18:00) F.A.I.T., ul. Pijarska 5, Kraków*Agnieszka Weseli. Poszukiwana, poszukiwane – lesbijka, biseksualistka, transka, czyli kobieta nieheteronormatywna w socjalistycznej Polsce. *Weseli opowie o trudnościach w badaniu sytuacji mniejszości lesbijskiej w okresie PRL-u.
 Przedstawi także wyniki przeprowadzonych przez siebie wywiadów.

25.06.12 (18:00), Bunkier Sztuki, Plac Szczepański 3a, Kraków*Spotkanie z pisarzem Jerzym Nasierowskim. Moderacja: Krzysztof Tomasik *Jedna z książek Jerzego Nasierowskiego, „Zbrodnia i…”, opowiada o burzliwym dla autora okresie PRL-u. Nasierowski proponuje własną, oryginalną narrację, nie poddając się łatwym klasyfikacjom i nie pozwalając przejść obojętnie obok swojej historii.

 

————————————–

Tekst kuratorski:

RÓŻOWE OKULARY PRL-U. QUEER CAFÉ

„Różowe okulary PRL-u” to próba zarysowania „parametrów ukrycia” osób homoseksualnych, biseksualnych i transpłciowych w nieprzychylnej odmiennościom kulturze powojennej Polski. Opowieść o tym, jak film, literatura i sztuki wizualne skrywają centralny dla polskiej kultury homoseksualny sekret, ale też o sposobie, w jaki homoseksualna narracja może wspierać symboliczny, heteroseksualny porządek, nierzadko wymagając od samych „ukrytych” pokazowego wstrętu do inności.

Mężczyzn pożądających mężczyzn szukać będziemy na kinowych ekranach PRL-owskiej Polski – tych, których pragnienie tętni pod powierzchnią oficjalnego przekazu oraz tych, którzy zostali przez rodzimych twórców zamknięci w filmowym fantazmacie zboczeńca. Ich pożądanie może zostać zmedykalizowane, ujęte w niemy nawias malarskiej reprezentacji choroby AIDS. To, wreszcie, pożądanie represjonowane, ukryte w „różowych teczkach” głośnej Akcji Hiacynt.

W toku działania homofobicznej polityki (nie)pamięci seksualność staje się obiektem wykluczenia. Homoseksualizm „pierwszomajowy” i więzienny w wydaniu pisarza i aktora Jerzego Nasierowskiego oraz relacje z poszukiwań osób LGBT żyjących w okresie polskiego socjalizmu pozwolą nam na poznanie przeszłości poprzez historię mówioną. Próba rekonstrukcji gejowskiej czy lesbijskiej pamięci o PRL zdaje się być dziś skazana na niepowodzenie – czy na pewno?

Poszukiwana, poszukiwane – lesbijka, biseksualista, transka. Niecierpiąca kobiecego spojrzenia, mizoginistyczna polityka kulturowa PRL-u spowodowała, że dotarcie do nieheteronormatywnych rozmówczyń pamiętających tamte czasy jest utrudnione. Podmiot kobiecy w „Różowych okularach PRL-u” budować będziemy jednak na różne sposoby. Interesować nas będzie kobiece spojrzenie na męskie ciało w sztuce i teatrze; rozbijając konsekwentnie patriarchalną optykę przyjrzymy się strategiom kobiecych reżyserek okresu „komuny”. Pamięć kobiet to także pamięć o tych, które wpływały na kształt rzeczywistości Krakowa. Wychodząc na chwilę poza mury czterech miejsc, w których odbywać się będzie historyczne wydanie Queer Cafe, z Fundacją Przestrzeń Kobiet pójdziemy śladami lokalnych „przodkiń z PRL-u”.

Fundacja Kultura dla Tolerancji nigdy nie uciekała od lubieżnego zainteresowania kulturą. Paradując zuchwale po szemranych ulicach Krakowa, w których „wysokie” spotyka się z „niskim”, tym razem spogląda za siebie. W jej centrum zainteresowania znalazł się okres Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i wielcy nieobecni spod szyldu LGBT, spychani na margines opowieści o tamtych czasach. W tegorocznym cyklu Queer Café Kultura dla Tolerancji zrzuci klapki z oczu historii, a na ich miejsce przywdzieje – jakże by inaczej – różowe okulary.
Mieszko Hajkowski

1 komentarz do: Różowe okulary PRL-u




Skomentuj

  

  

  

Obraz CAPTCHY

*

Możesz używać następujących tagów HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pamiętaj: zamieszczając komentarze akceptujesz regulamin

napisz do nas: listy@homiki.pl

Homiki.pl. Czasopismo zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa Praga pod nr 2372 więcej »
Nr ISSN: 1689-7595

Powered by WordPress & Atahualpa