Seminarium biograficzne na Uniwersytecie Krytycznym

UNIWERSYTET KRYTYCZNY

SEMINARIUM BIOGRAFICZNE
Zwrot biograficzny. Historia zapisana w życiorysach

Zapraszamy na pierwszą część seminarium biograficznego Krzysztofa Tomasika o najciekawszych postaciach polskiego życia kulturalnego w Nowym Wspaniałym Świecie, Warszawa, ul. Nowy świat 63.
Część druga – po wakacjach.

Celem seminarium jest zajęcie się biografistyką – dziedziną traktowaną pogardliwie i z reguły pomijaną, zarówno w szkołach, jak i na polskich uniwersytetach. Chodzi o zwrócenie uwagi na szereg fascynujących postaci polskiego życia kulturalnego XX wieku, których biografie wciąż czekają na omówienie i zanalizowanie. Przy okazji ujawniony zostanie potencjał jaki w nich tkwi, nie tylko literaturoznawczy i historyczny, ale także emancypacyjny. W ten sposób powstanie alternatywna opowieść o historii Polski XX wieku opowiedziana z perspektywy grup i tematów wykluczonych z głównonurtowej narracji (twórczość kobiet, homoseksualność, przestrzeń prywatna, feminizm, seksualność w czasie wojny, pruderia PRL-u).

W czasie kolejnych spotkań będziemy rozmawiać z gośćmi o konkretnych zagadnieniach ukazując je poprzez wybrane postacie, kluczowe dla przedstawianego tematu. Na początku życiorys każdej z osób zostanie ogólnie przestawiony, by dalej móc rozmawiać i skupić się na konkretnych zagadnieniach. Towarzyszyć temu będzie prezentacja zdjęć bohatera lub bohaterki seminarium.

Zajęcia będą interaktywne, publiczność zachęca się do uczestniczenia w rozmowie. Wspólnie spróbujemy stworzyć listę najciekawszych postaci polskiej kultury pojawiających się w czasie zajęć; osób o których życiorysach chcielibyśmy dowiedzieć się więcej, byłby to swoisty postulat na przyszłość.

Wszystkie podane lektury nie są obowiązkowe, to raczej wskazówka dla chętnych, którzy chcą dowiedzieć się czegoś więcej w danym temacie.

Program:
1. BIOGRAFISTYKA W POLSCE
15 kwietnia, godz. 16.00
Gość: Joanna Siedlecka (pisarka, autorka wielu biografii, m.in. Gombrowicza, Witkacego i Herberta)

Punktem wyjścia do rozmowy będzie tekst Anny Nasiłowskiej “Zwrot biograficzny”. Zastanawiać się będziemy nad specyfiką polskich biografii, zaczniemy od nakreślenia ogólnej sytuacji, z uwzględnieniem zmian zachodzących w ostatnich latach i kontrowersji wokół książki “Kapuściński non-fiction” Artura Domosławskiego. Spróbujemy odpowiedzieć na pytanie czy postulat otwarcia się na biografistykę ma szansę zostać zrealizowany (także w dyskursie akademickim).
Wraz z Joanną Siedlecką rozmawiać będziemy o warsztacie autorki, sposobach na pisanie biografii, motywach zajęcia się danymi postaciami, popularnością i wpływach rynku. Będziemy analizować życiorysy największych (Herbert, Witkacy, Gombrowicz, Kosiński), wskazywać fragmenty najbardziej sporne, “białe plamy”, pytać o problemy przy pisaniu i zbieraniu materiału.

Lektury:
- debata o książce „Kapuściński non-fiction” Artura Domosławskiego: http://wyborcza.pl/kapuscinski/0,104742.html
- Anna Nasiłowska, „Nurt biograficzny” : http://www.dwutygodnik.com.pl/artykul/553-biografie-zwrot-biograficzny.html
- Krzysztof Masłoń „Pisarskie powidoki. Rozmowa z Joanną Siedlecką”, w: Tegoż, „Miłość nie jest nam dana”, Warszawa 2005, str. 113-121.

2. BYĆ SEKBOMBĄ W PRL-U (KALINA JĘDRUSIK)
29 kwietnia, godz. 16.00
Goście: Wiesława Czapińska (dziennikarka filmowa, biografka Poli Negri) i Piotr Gacek (dziennikarz, autor biografii Kaliny Jędrusik).

Bohaterką spotkania będzie Kalina Jędrusik (1931-91), aktorka i piosenkarka, jedne z niewielu legend polskiego kina. Wraz z gośćmi, którzy przyjaźnili się z Jędrusik rozmawiać będziemy o tym co znaczyło być symbolem seksu w Polsce Ludowej, na czym polegało małżeństwo otwarte ze Stanisławem Dygatem, jak wyglądały ostatnie lata aktorki i na ile jej publiczny wizerunek różnił się od Kaliny prywatnie.

Lektury:
- Wiesława Czapińska “Wszystkie Kaliny”, “Pani”, nr 8/2001.
- Piotr Gacek “Kalina Jędrusik. Muzykalność na życie”, Lublin 1994.
- Iwona Kurz “Bo we mnie jest seks. Kalina Jędrusik – retuszowana ikona seksbomby”, w: Tejże „Twarze w tłumie. Wizerunki bohaterów wyobraźni zbiorowej w kulturze polskiej lat 1955-1969”, Izabelin 2005, str. 151-186.
- Maciej Maniewski “Kalina”, “Kino”, nr 8/1992, str. 28-31.
- Maciej Maniewski “Kalina, czyli ikona Erosa”, “Kino”, nr 7-8/2005: http://film.onet.pl/O,6603,1126039,1,600,artykul.html
- Krzysztof Tomasik “Bo we mnie jest gender”, “Zadra”, nr 1-2/2007, str 105-109.

3. MIECZYSŁAW GRYDZEWSKI I KRĄG “WIADOMOŚCI LITERACKICH”.
13 mają, godz. 16.00
Gość: Anna Augustyniak (biografka Mieczysława Grydzewskiego i Antoniego Sobańskiego).

Tym razem będzie mowa o najważniejszym środowisku Polski międzywojennej skupionym wokół pisma “Wiadomości Literackie” i jego twórcy – Mieczysławie Grydzewskim. Zastanowimy się dlaczego tak niewiele wiadomo na temat biografii samego Grydzewskiego, będziemy debatować nad dziedzictwem, które zostawił, a także w jaki sposób zmieniły się “Wiadomości” na emigracji. Przypomniane zostaną postacie tego kręgu (Antoni Sobański, Antoni Borman, Maria Morska).

Lektury:
- Anna Augustyniak „Hrabia, literat, dandys. Rzecz o Antonim Sobańskim”, Warszawa 2009.
- Maja Elżbieta Cybulska „Pismo jednego człowieka. Rozmowa ze Stefanią Kossowską”, „Fraza”, nr 1-2/2009, str. 228-243.
- Mieczysław Grydzewski, Jan Lechoń „Listy 1923-1956”, t.1-2, Warszawa 2006.
- Mieczysław Grydzewski “Szkice”, oprac. Paweł Kądziela, Warszawa 1994.

4. NAŁKOWSKA, KRZYWICKA, MELCER – BYĆ PISARKĄ W MIĘDZYWOJNIU.
27 maja, godz. 16.00
Gość: dr Agata Zawiszewska (krytyk literacki, biografka Krzywickiej).

Wraz z gościem zastanawiać się będziemy nad sytuacją kobiety piszącej w dwudziestoleciu międzywojennym na przykładach biografii trzech pisarek: literackiego giganta (Zofia Nałkowska), pisarki znanej, ale niezbyt cenionej (Irena Krzywicka) i postaci zupełnie zapomnianej (Wanda Melcer). Będziemy się zastanawiać w którym momencie ich życiorysy były podobne, jakie znaczenie w ich przypadku miała płeć, czy wszystkie z nich możemy nazwać feministkami oraz jak funkcjonowały w życiu publicznym, z odniesieniem do innych piszących kobiet (m.in. Maria Dąbrowska, Elżbieta Szemplińska, Helena Boguszewska).

Lektury:
- Agnieszka Baranowska “Perły i potwory. Szkice o literaturze międzywojennej” [szczególnie rozdziały: “Święta kucharka”, “Koniec czwartkowych salonów”, “Całe życie Boguszewskiej”], Warszawa 1986.
- Aneta Górnicka-Boratyńska “W poszukiwaniu starszych sióstr. Wanda Melcer – próba portretu”, w: “Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie – antologia szkiców”, pod red. Anny Nasiłowskiej, Warszawa 2001.
- Ewa Kraskowska “Piórem niewieścim. Z problemów prozy kobiecej dwudziestolecia międzywojennego”, Poznań 2003.
- Irena Krzywicka “Kontrola współczesności. Wybór międzywojennej publicystyki społecznej i literackiej z lat 1924-1939”, wstęp i oprac. Agata Zawiszewska, Warszawa 2008.
- Irena Krzywicka “Wyznania gorszycielki”, Warszawa 1992 i wyd. następne.
- Zofia Nałkowska “Dzienniki”, t. 1-6, wstęp i oprac. Hanna Kirchner, Warszawa 1975-2001.
- Agata Żylińska [Zawiszewska] “Emancypacja według Krzywickiej”, “Zadra”, nr 3-4/2003, str. 5-8.

5. IWASZKIEWICZ I INNI – DOŚWIADCZENIE HOMOSEKSUALNE PISARZY I PISAREK
10 czerwca, godz. – WYJĄTKOWO – 17.30
gość: dr Błażej Warkocki (krytyk literacki, autor książki “Homo niewiadomo”)

Na przykładzie Jarosława Iwaszkiewicza będziemy się zastanawiać co znaczyło być homoseksualistą w dwudziestoleciu międzywojennym, a co w PRL-u.; jak to wpływało na twórczość, a także jak się przejawiało w wizerunku publicznym i dlaczego nie mogło zostać wyrażone wprost. Biografia Iwaszkiewicza będzie pokazana na tle innych pisarzy i pisarek (Maria Dąbrowska, Jan Lechoń, Jerzy Andrzejewski, Witold Gombrowicz, Anna Kowalska).

Lektury:
- Jarosław Iwaszkiewicz “Dzienniki”, t. 1-2, Warszawa 2007-2010.
- Anna Iwaszkiewiczowa “Dzienniki i wspomnienia”, Warszawa 2000.
- Anna i Jarosław Iwaszkiewiczowie “Listy 1922-1926”, Warszawa 1998.
- Grzegorz Piotrowski “Nowa miłość Starego. Jarosław Iwaszkiewicz-Jerzy Błeszyński”, w: “Lektury płci. Polskie (kon)teksty” pod red. Mieczysława Dąbrowskiego, Warszawa 2008.
- Wojciech Śmieja “Kanon i kanony, czyli jak rozmieć pojecie >>literatura homoseksualna<<”, “Teksty drugie”, nr 1-2/2008, str. 96-115.
- Krzysztof Tomasik “Homobiografie”, Warszawa 2008.
- Błażej Warkocki „Najważniejsza polska (o)powieść homoseksualna?”: http://www.dwutygodnik.com.pl/artykul/937-najwazniejsza-polska-opowiesc-homoseksualna.html

6. PRZEMOC SEKSUALNA W CZASIE II WOJNY ŚWIATOWEJ – NAJWIĘKSZE TABU
24 czerwca, godz. 16.00
Gość: Joanna Ostrowska (historyczka, KP)

Rozmawiać będziemy o bodaj największym tabu wojny – seksualności. Śródmieście Warszawy w okresie okupacji zapełnione było prostytutkami i domami publicznymi, a informacja na ten temat została zupełnie wymazana z powszechnej świadomości, choć wbrew pozorom z usług seksualnych nie korzystali tylko okupanci. Nie znamy nawet nazwisk kobiet, które nawiązały romans z żołnierzami niemieckimi czy austriackimi, nie wiemy czy wśród nich były osoby znane, nie ma nawet rzetelnego opracowania na temat teatrów jawnych, które działy przez prawie cały okres wojenny i występowali w nich najwybitniejsi aktorzy międzywojenni (Dymsza, Junosza-Stępowski, Benita). Dlaczego ta wiedza jest nam potrzeba? Czy bez niej opowieść wojenna jest uczciwa i pełna? I wreszcie – jaki ma to związek z płcią?

Lektury:
- Katarzyna Bielas „Żegnaj Maniuś, żegnaj. Wywiad z Marianem Pankowskim”, w: Tejże „Niesformatowani”, Kraków 2007: http://ofiaromwojny.republika.pl/teksty/0444.htm
– Joanna Ostrowska, Marcin Zaremba „Do burdelu, marsz!”: http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/Ostrowska-Zaremba-Do-burdelu-marsz/menu-id-197.html
- Joanna Ostrowska, Marcin Zremba „Kobieca gehenna”: http://www.krytykapolityczna.pl/Opinie/Kobieca-gehenna/menu-id-197.html
- Joanna Ostrowska „Wielkie przemilczenie. Prostytucja w obozach koncentracyjnych”, „Krytyka Polityczna”, nr 14/2007-2008, str. 176-192.

1 komentarz do: Seminarium biograficzne na Uniwersytecie Krytycznym

  • Marcin

    [Re: Seminarium biograficzne na Uniwersytecie Krytycznym]

    Ludzie o godz. 16 pracują, tyle chciałem przypomnieć, godz. 18 byłaby lepsza, chyba że to dla studentów propozycja, niewątpliwie interesująca.




Skomentuj

  

  

  

Obraz CAPTCHY

*

Możesz używać następujących tagów HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pamiętaj: zamieszczając komentarze akceptujesz regulamin

napisz do nas: listy@homiki.pl

Homiki.pl. Czasopismo zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa Praga pod nr 2372 więcej »
Nr ISSN: 1689-7595

Powered by WordPress & Atahualpa