Robert T. Odeman – prześmiewca reżimu

Urodził się 30 listopada 1904 roku w Hamburgu. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało Martin Hoyer, Robert T. Odeman to jego pseudonim artystyczny. Był pianistą, kompozytorem, autorem tekstów kabaretowych i ich wykonawcą. W wieku 17 lat poznał swą pierwszą wielką miłość Martina Eppendorfa, z którym dzielił życie przez 10 lat, aż do przedwczesnej śmierci Martina w wypadku w 1932 roku.

Był zdeklarowanym przeciwnikiem nazistowskiego reżimu, pisał satyryczne piosenki, wyśmiewające m.in. Hitlera i „pannę Röhm“. Po raz pierwszy został aresztowany w Berlinie w listopadzie 1937 roku. Na mocy zaostrzonego paragrafu 175 skazano go na dwa i pół roku pozbawienia wolności, które odsiadywał w pięciu różnych więzieniach.

Wyszedł na wolność w lutym 1940 roku. Dwa lata wcześniej został wykluczony z Izby Muzyków Rzeszy, co praktycznie równało się zakazowi wykonywania zawodu. Utrzymywał się przy życiu, pisząc pod pseudonimami, a w 1942 roku uzyskał zezwolenie na tournée dla żołnierzy Wehrmachtu we Francji, Belgii i Italii. Tournée to odbył wspólnie z lesbijską śpiewaczka kabaretową Olgą Rinnebach, którą odtąd podawał za swoją narzeczoną. Alibi przyjaciółki nie uratowało go jednak przed kolejnym aresztowaniem i wyrokiem. Rok i 6 miesięcy przebywał w więzieniu Plötzensee w Berlinie, skąd policja przewiozła go w grudniu 1944 roku do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen.

W obozie – dzięki stanowisku skryby blokowego – udało mu się uniknąć najcięższej pracy. Występami kabaretowymi podtrzymywał swych towarzyszy na duchu. Poznał Ernsta Haase, z którym połączyła go dozgonna przyjaźń, irazem udało im się uciec 19 kwietnia 1945 roku. Wymknęli się z „marszu śmierci”, w którym wycieńczeni więźniowie pędzeni byli pieszo z ewakuowanego obozu w kierunku Bałtyku. Wyzwolenie przynieśli amerykańscy żołnierze.

W 1959 roku poznał dwudziestopięcioletniego Güntera Nöringa (1933-2006), z którym spędził resztę życia. Ponieważ prawo nie przewidywało możliwości zawarcia przez nich oficjalnego związku, adoptował o 30 lat młodszego ukochanego, który od tej pory nosił nazwisko Günter Odeman-Nöring.

W latach 50. Odeman podejmował bezskuteczne próby uzyskania rehabilitacji od władz RFN. Podobnie jak inni homoseksualni więźniowie obozów koncentracyjnych, nigdy nie doczekał się ze strony rządu odszkodowania przysługującego ofiarom faszyzmu.

15 stycznia 1985 roku Robert T. Odeman zmarł w Berlinie. Jego przyjaciel z obozu Ernst Haase odszedł tego samego dnia.

Zdjęcia z automatu: Robert T. Odeman ze swoim partnerem, Martinem Eppendorfem, ok. 1931. Schwules Museum Berlin.

Koperta z pieczątką cenzury adresowana do Odemana, więźnia obozu koncentracyjnego Sachsenhausen w Oranienburgu pod Berlinem. Schwules Museum Berlin.

Katarzyna Remin Koordynatorka projektu Berlin-Yogyakarta. Tekst stanowi fragment całości jaką jest wystawa „Berlin-Yogyakarta” prezentowana do 28 października w warszawskim BUW’ie (ul. Dobra 56/66) przez Kampanię Przeciw Homofobii. Wystawa przypomina historię prześladowań osób homoseksualnych w hitlerowskiej III Rzeszy oraz przedstawia Zasady Yogyakarty – zbiór zasad dotyczących stosowania praw człowieka w odniesieniu do orientacji seksualnej i tożsamości płciowej. Będzie pokazywana również we Wrocławiu, Lublinie, Krakowie i innych polskich miastach.
http://www.kph.org.pl/pl/edukacja/berlin-yogyakarta

Autorzy:

zdjęcie Katarzyna Remin

Katarzyna Remin

autor zmigrowany z php-nuke – ID: 288; nazwa: KatarzynaRemin




Skomentuj

  

  

  

Obraz CAPTCHY

*

Możesz używać następujących tagów HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pamiętaj: zamieszczając komentarze akceptujesz regulamin

napisz do nas: listy@homiki.pl

Homiki.pl. Czasopismo zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa Praga pod nr 2372 więcej »
Nr ISSN: 1689-7595

Powered by WordPress & Atahualpa