Zimny prysznic „Fun Home”

Nie będę zaczynał tego tekstu od napisania o świetnej kresce, dobrym story, super ripostach. Napiszę po prostu i niech to mówi samo za siebie: „Fun Home” nie należy czytać w kąpieli. Ten komiks bowiem tak wciąga, że nie zorientujecie się, kiedy woda w wannie stanie się lodowata.

„Fun Home. Tragikomiks rodzinny” to historia pokawałkowana i posklejana – zupełnie jak życie wielu z nas. Siedem rozdziałów to kolejne wersje tych samych wydarzeń, które opowiadane na nowo, z uwzględnieniem nowych faktów, wciąż czymś nas zaskakują. Zauważyła to we wstępie (czterech znakomitych stronach otwierających całość) Izabela Filipiak. Z tą uwagą w pamięci lektura całości ma sens.

Początek to sielanka. Mała dziewczynka lewituje w powietrzu. Przed upadkiem chroni ją tata. Pewnie wielu pamięta zabawę w „samolot”. Często uprawia się ją w domach. Ot, dowód wielkiego zaufania i bliskości. Szkopuł w tym, że główni bohaterowie tego komiksu – dziewczynka Alison i jej ojciec Bruce – takowym się niekoniecznie darzą. Ojciec Alison to raczej typ doskonale zorganizowanego, dbającego o zewnętrzną powłokę amerykańskiego obywatela, który meble traktuje jak dzieci, a dzieci jak meble. Alison pisze o tym jak gdyby nigdy nic. Ale to pozorny tylko spokój. Pod powierzchnią wymuskanych antyków i pięknego amerykańskiego domu kryje się tajemnica. Homoseksualność. Gejostwo – w tym wypadku – mroczne i beznadziejne, które wyznacza kres ojca i lesbijstwo – jaśniejsze i wiążące się z nadzieją na lepsze życie Alison.

Miejsce, w którym mowa o pożądaniu, jest zarazem dobrym momentem, by wspomnieć o coming oucie autorki. Alison Bechdel wyrysowała bowiem komiks o sobie. Komiksowy dom to jej dom, podobnie jak ojciec skrywający tajemnicę. To on za powłoką wymuskanych wnętrz i kompulsywnego dbania o przedmioty skrywał pożądanie. Był ideałem dla wiktoriańskiego modelu życia, ale poniósł osobistą porażkę, która promieniowała na wszystkich. Dla Alison jego historia była podwójnym wyzwaniem. Z jednej strony musiała ona jeszcze raz przepisać i spleść swoją narrację o bliskiej osobie. Bo ta bliskość ,choć dana w postaci więzi ojciec-córka, była ledwie potencjalna, miała formalny charakter. Bruce Bechdel uciekał od prawdziwego zbliżenia w prace domowe i literaturę. Jednocześnie, i to była druga, dopełniająca strona tego wyzwania, Alison musiała zaprzyjaźnić się z własnym pożądaniem, odnajdując je na drodze studiów literaturoznawczych, uczestnictwa w ruchu społecznym, a także – last but not east – gorących doświadczeń ze swoją pierwszą dziewczyną. Te znaleziska przydały się potem do wejścia do przestrzeni tajemnego oblicza ojca.

Literatura to zresztą osobny bardzo ważny temat tego komiksu. Na kartach „Fun Home” co chwilę pojawiają się rozmaici autorzy i ich dzieła. Ojciec Alison jest przecież smakoszem. Charakterystyczne nazwiska z kanonu (Homer, Proust, Fitzgerald, Camus, Wilde) odgrywają niebagatelną rolę w życiu ojca bohaterki, a jeszcze większą – w jej wyobraźni. Nie przypadkiem przecież Alison na pewnym z etapów tkania swojej narracji myśli, że to śmiertelny wypadek Camus stał się inspiracją do samobójstwa jej ojca. Dopiero potem okazuje się, że literatura była jedynie (albo aż) kolejną zasłoną dymną, jakiej używał stary Bechdel, by oszukać wszystkich naokoło i odsunąć tak doskwierającą mu rzeczywistość. Dowiedziawszy się o tym, Alison musi jeszcze raz przeczytać wszystkie książki, jakie miał w ręku tata. Ponowna lektura jest nieufna, subwersywna, ale zarazem pełna czułości. To lekcja zrozumienia kultury, w jakiej się wyrosło i zarazem dostrzeżenie swojej inności. Lekcja, która jest w przypadku wielu homików – nie tylko z „Fun Home’a” – biletem wstępu do zyskania samoświadomości i dorosłości. Lekcja trudna, dramatyczna, czasem wieloletnia i bezustanna. A Bechdel jak mało kto umie tę lekcję odtworzyć. Wystarczy przeczytać w tym komiksie jej dosadne analizy Joyce’a.

Jaka jest ostateczna historia Alison, która już wie, że jej ojciec był nie tylko zarządcą porządku w domu, ale również i służącym własnego pożądania? Dwuznaczna – tak moglibyśmy odpowiedzieć najkrócej. Stąd też „tragikomedia” w podtytule. I stąd też „Fun Home” odnoszący się zarówno do czegoś radosnego, jak i przedsiębiorstwa pogrzebowego, które prowadzili rodzice bohaterki. Alison Bechdel nie staje ani po stronie optymizmu, ani pesymizmu. Jej nadzieje i wiara podmywane są bezustannie przez przykre doświadczenia egzystencji. A ta, jak wiadomo, jest krucha.

„Każdy ma swoją opowieść”. Nawet jeśli brzmi to jak banał, to właśnie tak jest. I każdy tę opowieść musi z siebie i otaczającego świata wyłonić. Alison ma szczęście, bo odnalazła na to estetyczną formułę. Szczerze zazdroszczę, podziwiam i zarazem dziękuję. Bo spotkanie z „Fun Home” było jak zimny prysznic. Zimny i orzeźwiający.

Alison Bechdel, Fun Home – Tragikomiks rodzinny
Wydawnictwo: Timof i cisi wspólnicy, Abiekt.pl

Marcin Wilk urodził się w drugiej połowie ubiegłego tysiąclecia. Ima się różnych prac związanych z szeroko pojętym językiem. Zasadniczo pracuje jako dziennikarz, ale bywa też redaktorem, krytykiem, kulturoznawcą, tłumaczem. Naukowo zajmuje się socjologią literatury. Współredaguje pismo uniGENDER.org. Poza tym wykłada na genderach UJ i w IBLu – i tam też można go zobaczyć.

Autorzy:

zdjęcie Marcin Wilk

Marcin Wilk

autor zmigrowany z php-nuke – ID: 210; nazwa: MarcinWilk

9 komentarzy do:Zimny prysznic „Fun Home”

  • :P

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    nie będę czytał w kąpieli bo jest to książka ZA ŁADNIE WYDANA by ją zmoczyć niechcący!

  • anka

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    Można śmiało stwierdzić, że to jeden z najlepszych pamiętników graficznych jaki ukazał się do tej pory.
    Ukłony w stronę tłumaczy i wydawców.

  • anka zet

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    absolutnie warto delektować się przestrzenią jakości.

    Gratulacje dla wydawców.

    Osobiście jednak zabrakło mi kobiety tłumaczki. Na pewno byłoby to dodatkową jakością.

    Serdecznie Państwa pozdrawiam!

  • fan anki zet

    [Kobiety uwierzcie w swoje sily !]

    Osobiscie JEDNAK zabraklo mi kobiety wydawcy.

  • fan fun home

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    o fak of!
    co ma ….. do wiatraka??

  • Zen

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    Komiks genialny, zapiera dech, podzielam mysli autora recenzji, nic wiecej dodac nie potrafie:)

  • anka zet

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    Kobieta wydawczyni pracuje teraz nad dopieszczaniem gejątek. Aby było sprawiedliwie! :)

    Serdecznie Państwa pozdrawiam.

  • fan anki zet

    [Re: Zimny prysznic „Fun Home”]

    Oh, how lovely.

  • #message_main_keyword#

    [#message_main_keyword#]

    Seize opportunity by the beard, for it is bald behind.
    [url=http://you-rock.erts.xorg.pl/index.html] michael jackson case of dead [/url] [url=http://communities.intel.com/thread/4645] free michael jackson music video [/url] [url=http://black-and.erts.xorg.pl/index.html] michael jackson neverland address [/url] [url=http://la-vida.erts.xorg.pl/index.html] michael jackson’s dead video [/url] [url=http://lisa-marie.cvfdd.osa.pl/index.html] michael jackson dead [/url] [url=http://michael-jackson.cvfdd.osa.pl/index.html] prince michael jackson ii [/url] [url=http://communities.intel.com/thread/4646] michael jackson video release [/url]
    <a href=http://communities.intel.com/thread/4646 title=’http://communities.intel.com/thread/4646′> michael jackson video release </a> [communities.intel.com] <a href=http://black-and.erts.xorg.pl/index.html title=’http://black-and.erts.xorg.pl/index.html’> michael jackson neverland address </a> [black-and.erts.xorg.pl] <a href=http://you-rock.erts.xorg.pl/index.html title=’http://you-rock.erts.xorg.pl/index.html’> michael jackson case of dead </a> [you-rock.erts.xorg.pl] <a href=http://lisa-marie.cvfdd.osa.pl/index.html title=’http://lisa-marie.c’> michael jackson dead </a> [lisa-marie.c] <a href=http://communities.intel.com/thread/4645 title=’http://communities.intel.com/thread/4645′> free michael jackson music video </a> [communities.intel.com] <a href=http://michael-jackson.erts.xorg.pl/index.html title=’http://michael-jackson.erts.xorg.pl/index.html’> michael jackson human nature </a> [michael-jackson.erts.xorg.pl]<a href=http://michael-jackson.cvfdd.osa.pl/index.html title=’http://michael-jackson.c’> prince michael jackson ii </a> [michael-jackson.c] <a href=http://la-vida.erts.xorg.pl/index.html title=’http://la-’> michael jackson’s dead video </a> [la-]




Skomentuj

  

  

  

Obraz CAPTCHY

*

Możesz używać następujących tagów HTML

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Pamiętaj: zamieszczając komentarze akceptujesz regulamin

napisz do nas: listy@homiki.pl

Homiki.pl. Czasopismo zarejestrowane w Sądzie Okręgowym Warszawa Praga pod nr 2372 więcej »
Nr ISSN: 1689-7595

Powered by WordPress & Atahualpa